X kadencja (2023–2027)
PolskiEnglish
Jak analizujemy CAŁĄ debatę, nie pojedynczą wypowiedź. Naukowa analiza (deliberacja, argumentacja, retoryka) PROWADZI; każda konkluzja jest przykuta do liczby i cytatu. Tu opisujemy każdą sekcję, jej ramę naukową i dlaczego nie halucynuje.
Dwie warstwy. Najpierw komentujemy każdą wypowiedź osobno (to opisuje metodologia jakości debat). Ten rozdział opisuje warstwę wyżej: syntezę całej debaty - co realnie się wydarzyło, kto pchał merytorykę, czy spór rozstrzygnięto argumentami.
Synteza jest AI-subiektywna, ale zbudowana tak, by każdy wniosek dało się obronić: liczby liczy kod, model je tylko interpretuje, a każde twierdzenie wymaga cytatu i ramy naukowej.
Sześć zabezpieczeń sprawia, że synteza jest źródłem, na którym można polegać - także dla innych systemów AI.
Wszystkie liczby (signal/noise, profil deliberacji, gęstość perswazji, populizm, HHI głosu) liczy deterministyczny kod z 33 068 adnotacji wypowiedzi - model dostaje je jako FAKT i nie może ich nadpisać ani przeszacować. Model tylko interpretuje i narratuje.
Każde twierdzenie miękkie musi nieść dosłowny cytat (quote_span) + statement_id. Walidator robi string-match cytatu na pełnym tekście wypowiedzi; element bez dopasowania, ze zmyślonym autorem lub statement_id spoza debaty jest WYRZUCANY przed zapisem. To mechanizm, nie obietnica w prompcie.
Każda teza analityczna wymaga ugruntowania: nazwana rama naukowa + liczba z baterii + cytat. Brak któregokolwiek → model ma milczeć (abstynencja). Zero wniosków „z powietrza”.
Merytorykę celebrujemy głośno; formę retoryczną opisujemy sucho z cytatem. Słownik zakazany czyści oskarżycielski ton. Perswazja i błędy logiczne to FORMA wypowiedzi, nigdy ocena prawdziwości - to osobna, przyszła warstwa fact-checku.
Kod liczy audyt (ile elementów odrzucono, czy złamano neutralność, czy satyra nazwała osobę). Wysokie odrzucenie lub naruszenie zapala flagę needs_human_review, która blokuje automatyczną publikację.
Każda synteza ma zapisany model + wersję promptu + wersję formuł deterministycznych. Zmiana = nowa wersja; stare wyniki zachowują swój tag (brak cichego nadpisania, możliwa regresja, porównanie A/B).
Zanim model cokolwiek napisze, kod liczy pełną baterię metryk debaty wprost z adnotacji wypowiedzi - bez modelu, bez kosztu, odtwarzalnie. Każda metryka niesie wartość, liczbę wypowiedzi (n), przedział ufności (Wilson dla udziałów, bootstrap dla średnich i gęstości) oraz odwołanie do dokładnej formuły w kodzie. Profil deliberacji ma trzy osie liczone osobno (epistemiczna, etyczna, demokratyczna) - nigdy jedną sumę, bo wymiary jakości się nie sumują (DQI r≈0,12). Te liczby są faktem, którego model nie może podmienić.
Cztery sekcje oparte wprost o literaturę. To jest serce analizy: każda teza = nazwana rama naukowa + liczba z baterii + dosłowny cytat. Brak ugruntowania → model milczy.
Co realnie jest stawką, kogo dotyczy, jaki problem ustawa rozwiązuje i dlaczego teraz. Debata jest czytana W KONTEKŚCIE procesu legislacyjnego (obszar, ministerstwo, etap/czytanie, interesariusze), a nie jako wyspa.
Jak ugruntowane: Wyłącznie z metadanych procesu (ai_area, ai_ministry, ai_problem, ai_scale) i treści druku. Brak danych → pole puste. Zero zmyślania kontekstu.
Rama naukowa: Comparative Agendas / framing (Entman 1993)
Czy zaszła racjonalna wymiana uzasadnień (epistemic), z szacunkiem i bez ataków personalnych (ethical), z rozproszonym głosem (democratic). Interpretacja narracyjna TRZECH osi profilu deliberacji - osobno, NIGDY jako jedna suma.
Jak ugruntowane: Każda teza przykuta do liczby z baterii (epistemic/ethical/democratic %) + dosłownego cytatu. Brak liczby lub cytatu → abstynencja. Wymiary się nie sumują (DQI r≈0,12).
Rama naukowa: DQI / DQI-2 / AQuA (Steenbergen 2003; Bächtiger; Behrendt 2024)
Czy spór rozstrzygnięto ARGUMENTAMI: struktura roszczeń (teza ↔ uzasadnienie ↔ podstawa), czy padła realna refutacja czy strony mijały się, która z 10 reguł krytycznej dyskusji została złamana, jakie błędy logiczne (z rozróżnieniem użycia od przytoczenia).
Jak ugruntowane: Oparte o reciprocity_density / engagement_rate / refutation_quality + nazwana reguła van Eemerena + cytat. Błąd przypisany tylko z dosłownym fragmentem. Cytujący cudzy błąd NIE popełnia go (use-vs-mention).
Rama naukowa: Toulmin (1958); pragma-dialektyka (van Eemeren & Grootendorst); Walton; MAFALDA (Helwe 2024)
Dominujące techniki perswazji i framingu, poziom stylu populistycznego (rozkład Hawkins, nie średnia), niekulturalność - jako FORMA językowa wypowiedzi, nigdy ocena prawdziwości. Kto narzuca ramę debaty.
Jak ugruntowane: persuasion_density / persuasion_breakdown / populism_distribution / incivility + cytat. ZAKAZ sugerowania, że ktoś kłamie lub jest nieuczciwy - to osobna warstwa (fact-check). Forma ≠ fałsz.
Rama naukowa: Da San Martino (2019); SemEval-2020/2023; Hawkins (2009); Coe-Kenski-Rains (2014)
Jedno bezlitośnie celne zdanie: diagnoza → konsekwencja → jeden ruch, który to zmienia.
Jak ugruntowane: Osadzony w liczbach rdzenia; bezosobowo lub z konkretnym statement_id.
Rama naukowa: styl shelby-summary (meta-analiza)
3-5 zdań: o co realnie szła debata, kto pchał merytorykę a kto szum, czy zapadło coś wiążącego.
Jak ugruntowane: Każde twierdzenie z cytatem lub liczbą; zero ocen bez podstawy.
Rama naukowa: explanatory journalism
Czy spór rozstrzygnięto argumentami, głosowaniem-nie-argumentami, pozornie, czy wcale - z nazwaną złamaną regułą dyskusji.
Jak ugruntowane: Enum + reguła van Eemerena (lub null).
Rama naukowa: pragma-dialektyka (van Eemeren)
Główne argumenty stron z autorem i poziomem uzasadnienia.
Jak ugruntowane: Autor ∈ mówcy debaty, statement_id ∈ debata (walidator).
Rama naukowa: Toulmin
Osie realnego sporu z dowodami z OBU stron.
Jak ugruntowane: Każdy dowód = cytat verbatim + statement_id; fakt starcia liczy kod.
Rama naukowa: dialektyka / refutacja
Teza (1 zdanie) + jej rozwinięte uzasadnienie + OBOWIĄZKOWY kontrargument. Jawnie AI-subiektywne.
Jak ugruntowane: Każda liczba w uzasadnieniu musi być w metrykach; bez kontrargumentu → odrzucone.
Rama naukowa: transparentność sądu (LLM-as-judge)
Te sekcje budują przystępność i zasięg, ale stoją na naukowym trzonie, nie zamiast niego. Każda jest tak samo ugruntowana w cytatach i podlega temu samemu walidatorowi.
Przebieg debaty rozbity na akty (ekspozycja → narastanie → kulminacja → rozwiązanie).
Jak ugruntowane: Kulminacja wybrana przez KOD (krzywa napięcia, argmax), nie model. Każdy akt z cytatem.
Rama naukowa: piramida Freytaga (1863)
Wyróżnienie wypowiedzi wysokiej jakości merytorycznej - z dowodem i uzasadnieniem.
Jak ugruntowane: Tylko statement z puli kandydatów (justification_level wysoki) + cytat; inaczej abstynencja.
Rama naukowa: promocja merytoryki (neutralne ramy)
O czym MOŻNA było rozmawiać, by wyciągnąć najlepsze wnioski - jawna HIPOTEZA AI.
Jak ugruntowane: Etykieta „hipoteza”; zero liczb (nie da się ich zakotwiczyć); zakotwiczone w problemie z druku.
Rama naukowa: pytania krytyczne Waltona
Istotne kwestie, których debata nie poruszyła.
Jak ugruntowane: Wymaga dwóch niezależnych sygnałów istotności (nie sam brak tematu).
Rama naukowa: meeting-intel (co niewypowiedziane)
Suchy, opisowy zapis formy retorycznej - z cytatem, bez tonu oskarżycielskiego.
Jak ugruntowane: Słownik zakazany (afera/skandal/kłamał…) → element usunięty przez walidator.
Rama naukowa: neutralne ramy (następca „red flag”)
Neutralne podsumowanie „o czym mówiono vs co ważne” ORAZ żartobliwe nagłówki o ABSURDZIE PROCESU.
Jak ugruntowane: Satyra celuje w proces/formę, NIGDY w osobę; nazwisko w żarcie → usunięte; każdy żart „broni się” ustaleniem.
Rama naukowa: dziennikarstwo + polska satyra (z zabezpieczeniami)
Synteza jest interpretacją AI, nie wyrokiem. Nie mówimy, że ktoś kłamie - mierzymy formę wypowiedzi, nie prawdziwość (to przyszła warstwa fact-checku). Hipotetyczna agenda i pytania „co jako AI bym zapytał” są jawnie oznaczone jako hipoteza. Wymiary się nie sumują - nie ma jednej „oceny debaty”. Wszędzie etykieta „AI-subiektywne”, klikalny cytat i zapisana wersja promptu.
Pełna synteza literatury i kontrakt metodologiczny są w repozytorium: docs/to-be/03_obszary/DEBATE_INTEL_LITERATURE.md oraz docs/to-be/03_obszary/debate_intel_v2/. Zobacz też przegląd debat.
